PRAWA:
Prawo Archimedesa – siła wyporu, jaką wywiera ciecz na zanurzone w niej ciało, jest zwrócona pionowo w górę, a jej wartość jest wprost proporcjonalna do wartości ciężaru właściwego i objętości wypartej cieczy; wartość siły wyporu wywieranej przez ciecz na dane ciało jest ograniczona objętością tego ciała.
Pierwsze prawo Keplera – orbita każdej planety jest elipsą, w której ognisku znajduje się Słońce.
Drugie prawo Keplera – promień wodzący planety zakreśla jednakowe pola w równych odstępach czasu (prawo pól).
Trzecie prawo Keplera – kwadraty okresów obiegu planet są proporcjonalne do sześcianów średnich odległości tych planet od słońca.
Prawo powszechnego ciążenia – prawo grawitacji Newtona, każde 2 cząstki materialne we Wszechświecie przyciągają się z
siłą proporcjonalną do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalną do kwadratu odległości między nimi.
Prawo Pascala – ciśnienie w gazach i cieczach działa równomiernie we wszystkich kierunkach .
Prawo Avogadra – pod niskim ciśnieniem i w wysokich temperaturach równe objętości różnych gazów zawierają praktycznie te same liczby drobin. W warunkach normalnych mol gazu zajmuje objętość 22,4 I. Liczba drobin w jednym molu, zwana liczbą Avogadra NA wynosi: 6,023 * 1023
Prawo Charlsa – w przemianie izobarycznej (V = const.) ciśnienie gazu doskonałego jest wprost proporcjonalna do temperatury bezwzględnej.
Prawo Boyle’a – Mariotte’a – w przemianie izotermicznej
(T = const.) iloczyn ciśnienia i objętości gazu doskonałego jest wielkością stałą pV = const. gdy T = const.
Prawo Coulomba – jedno z podstawowych praw elektrostatyki, określające siłę wzajemnego oddziaływania (odpychania lub przyciągania) dwóch punktowych ładunków elektrycznych; jest ona wprost proporcjonalna do iloczynu tych ładunków, a odwrotnie – do kwadratu ich odległości.
Prawo Hooke’a – odkształcenie ciała sprężystego w określonym zakresie odkształceń jest wprost proporcjonalne do naprężenia.
Prawo załamania Sneliusa – Dla danych dwóch ośrodków stosunek sinusów kątów padania i załamania jest wielkością stałą. Kąty padania i załamania leżą w jednej płaszczyźnie.
Prawo Brewstera – Fala ulega całkowitej polaryzacji przy odbiciu do granicy dielektrycznego ośrodka przeźroczystego gdy promienie odbity i załamany tworzą kąt 90
Prawo elektrolizy Faradaya – Masa substancji wydzielonej na elektrodzie jest wprost proporcjonalna do wielkości ładunku elektr., który przepłyną przez elektroloit.
Wnioski Maxwella –
1.Zmienne pole elektryczne jest przyczyną powstawania wirowego pola magnetycznego
2.Zmienne pole magnetyczne jest przyczyną powstawania wirowego pola elektrycznego.
Prawo Gay Lussaca – objętość stałej masy gazu pod stałym ciśnieniem jest wprost proporcjonalne do temperatury wyrażonej w skali bezwzględnej. Np. gdy temperatura gazu rośnie, a jego ciśnienie utrzymujemy nie zmienione to objętość wzrasta liniowo.
Pierwsze Prawo Kirchhoffa – algebraiczna suma prądów wypływających i wpływających do węzła obwodu jest równa zero.
Drugie Prawo Kirchhoffa – w obwodzie zamkniętym (pętli, oczku) , w którym płynie prąd , suma spadków napięć na odbiornikach jest równa sile elektromotorycznej źródła.
Prawo dyfuzji Grahama – w stałej temperaturze i pod stałym ciśnieniem szybkość dyfuzji jest odwrotnie proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z gęstości gazu.
Prawo odbicia światła –
1. Promień odbity leży w tej samej płaszczyźnie co promień padający i normalna do powierzchni przechodząca przez punkt odbicia.
2. Kąt padania α jest równy kątowi odbicia β
Prawo Ohma – natężenie prądu płynącego przez odbiornik jest proporcjonalne do różnicy potencjałów na jego końcach.
ZASADY:
Pierwsza zasada dynamiki – zasada bezwładności : jeśli na ciało nie działają żadne siły lub jeśli działające siły wzajemnie się równoważą, to istnieje układ odniesienia, w którym ciało spoczywa lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.
Druga zasada dynamiki – ciało, na które działają siły niezrównoważone porusza się względem układu inercjalnego z przyspieszeniem o wartości wprost proporcjonalnej do wartości siły wypadkowej i odwrotnie proporcjonalnej do masy ciała . Kierunek i zwrot przyspieszenia jest zgodny z kierunkiem i zwrotem siły wypadkowej.
Trzecia zasada dynamiki – zasada równej akcji i reakcji: Jeśli ciało A działa na ciało B siłą FBA(akcji), to ciało B działa na ciało A siłą FAB(reakcji) o tej samej wartości, lecz przeciwnie skierowaną . Siły te się nie równoważą , bo każda z nich jest przyłożona do innego ciała.
Zasada zachowania momentu pędu – Jeżeli całkowity moment sił względem osi obrotu, działający na bryłę jest równy zero, to jej moment pędu względem tej osi jest stały .
Zasada zachowania energii mechanicznej ciała – energia mechaniczna ciała w polu zachowawczym (np. grawitacyjnym) jest stała w ruchu bez tarcia i oporu ośrodka, nawet w obecności dodatkowych sił prostopadłych do toru ruchu .
Zasady zachowania – w izolowanych od otoczenia układach fizycznych pewne wielkości pozostają stałe np. energia i pęd.
Pierwsza zasada termodynamiki – przyrost energii wewnętrznej układu jest równy sumie dostarczonego do układu ciepła i pracy wykonanej nad układem przez siły zewnętrzne:
ΔU = Q + W.
Druga zasada termodynamiki – sformułowanie Kelvina:
niemożliwe jest zbudowanie cyklicznego silnika cieplnego zmieniającego w całości na pracę ciepło pobrane ze źródła.
Zasada zachowania ładunku elektrycznego – różnica liczby ładunków elektrycznych dodatnich i ujemnych danego układu jest stała, bez względu na rodzaj oddziaływań zachodzących w układzie.
Zasada nieoznaczoności Heisenberga – fundamentalna zasada fizyki kwantowej mówiąca o tym, że iloczyn niepewności jednoczesnego poznania pewnych wielkości nie może być mniejszy od stałej Plancka.
Zasada Huygensa – każdy punkt ośr., do którego dochodzi czoło fali, staje się źródłem fal elementarnych; obwiednia tych fal
tworzy nową powierzchnię falową (nie uwzględnia się fal elementarnych wstecznych).
Zasada Fermata – Promień świetlny biegnący z jednego punktu do drugiego przebywa drogę, na której przebycie trzeba zużyć w porównaniu z innymi sąsiednimi drogami, minimum albo maksimum czasu, albo tę samą ilość czasu ( w przypadku stacjonarnym). Z tej zasady łatwo wyprowadzić prawa odbicia i załamania.
Zasada odwracalności – jeżeli padający promień świetlny odbija się , załamuje się lub doznaje ugięcia , to promień biegnący w przeciwnym kierunku w tych samych warunkach odbija się załamuje i ugina wzdłuż tej samej drogi.
Zasada superpozycji – jeżeli dwie lub więcej fal nakłada się na siebie (interferuje) w jakimś punkcie , to wypadkowa wartość wychylenia w tym miejscu jest równa sumie wychyleń składowych (dodatnich lub ujemnych) poszczególnych fal.
Zasada Pauliego – w układzie złożonym z identycznych cząstek o spinie połówkowym nie może być 2 cząstek znajdujących się w tym samym stanie kwantowym; w atomie nie może być więc niż 2 elektronów scharakteryzowanych tymi samymi liczbami kwantowymi . Tłumaczy ona prawidłowości
w budowie powłok elektronowych w atomie i wyjaśnia strukturę subtelną i nadsubtelną widm atomowych.